Di sedsala 21'ê de Ziman û Wêjeya Kurdî

Her ziman bi xwe ji dîroka milletan cuda tev bigerre jî bi kesên ku bi wî zimanî dipeyivin ve dijî. Zimanê kurdî, îroj zimanekî weha ye ku li gellek welatên ji hevdu gellekî cuda tê axavtin û pêşketin û bikaranîna wî jî li gora wan welatan diguhere. Ev guherîn û cudahîyên ku di navbera beş an jî welatên ku kurdî lê zimanekî zindî ye de tên dîtin, bêguman ji ber gellek sedeman peyda dibin ku rewşa wan welatan ya siyasî û civakî di nava van sedeman de ya herî giring e.

Bivê nevê, li her warê ku lê tê axavtin, zimanê kurdî ji xwe re dîrokeke taybetî ava kiriye û zarava û devok bi awayekî gellekî zelal jîndar in ku ev rewş ji bo lêkolînerên zimannasî û wêjeyê warekî gellekî dewlemend dide peydakirin.

Digel vê dîroka xwe ya taybetî jî, zimanê kurdî yê bu bi milyonan însan pê dipeyivin, wêjeyek ava kiriye û ji Melayê Cizîrî û Ahmedê Xanî û Nalî heta bi Mahmûd Baksî û Mehmed Uzun û Goran û Hejar Mukriyanî, bingehê wêjeyeke xurt daniye û îroj li ser wî bingehî milkekî dewlemend tê avakirin.

Di demeke weha de ku qiymetê zimanê kurdî li Rojhilata Navîn û Tirkiyeyê bilindtir dibe, nîqaş û çalakîyên di warê Kurdolojiyê de, çi semîner çi konferans, zêdetir dibin û kurdî teva wêjeya xwe êdî ji malan derdikeve û bi awayekî serbest di warê îdarî û akademîk de jî tê bikaranîn. Lê belê, weke ku tê zanîn, li Rûsyayê, li Ewropayê û li hin welatên Rojhilata Navîn, ziman û wêjeya kurdî berê jî bûne cihê lêkolînên giranbiha, digel ku van demên dawîn êdî behsa wê dibe ku li Turkiyeyê jî ev lêkolîn bi rêya zanîngehan ve werin kirin.

Lê gelo ev bingehê ku em behsa wî dikin çawa hat danîn, li ser wê milkekî çawa tê avakirin?

Rewşa ziman û wêjeya kurdî îroj çi ye?

Li gora lêkolîneran çi taybetmendîyên wêjeya kurdî hene ?

Zanîngeha Hekkarîyê bi van pirs û pirsgirêkan, rojên 16, 17 û 18'ê tîrmeha 2010'an, konferanseke mezin ya sê rojan li dar dixe û bi vê armancê, lêkolîner, akademîsyen û nivîskaran li Culemêrgê dicivîne.

Me hewil da ku ji her welatê ku kurdî lê dijî mêvanek hebe û ji her warên lêkolînên li ser ziman û wêjeya kurdî jî lêkolîner hebin.

Navê konferansa me Di Sedsala 21'ê Ziman û Wêjeya Kurdî ye û zimanê konferansê bi tenê kurdî ye.

Culemêrg warê mîran, dengbêjan û dewlemendîyeke zimanî û wêjeyî ya ecêb e.

Em li hêvîyê ne ku hemû miraqdarên ziman û wêjeyê, xwendekar, lêkolîner, nivîskar û heyranên zimanê kurdî werin Culemêrgê.

 

Prof. Dr. Ibrahim Belenli

Serokê Zanîngeha Hekkariyê

 

Davetli Listesi (15-18 Temmuz 2010)

1- Yrd. Doç. Dr. Selim Temo Ergül - Mardin Artuklu Ünv. Kürt Dili ve Kültürü Anabilim Dalı başkanı, şair ve yazar.
2- Yrd. Doç. Hashem Ahmadzadeh - Exeter Ünv.
3- Yrd. Doç. Dr. İbrahim Seydo Aydoğan - INALCO Ünv. Doğu Dilleri ve Medeniyetleri Milli Enstitüsü
4- Sami Tan – İstanbul Kürt Enstitüsü Başkanı, dilbilimci
5- Süleyman Çevik - Nûbihar Dergisi Genel Yayın Yönetmeni
6- Prof. Dr. Kadri Yıldırım - Mardin Artuklu Ünv. Türkiye'de Yaşayan Diller Enstitüsü Müdürü
7- Yrd. Doç. Dr. Farhad Shakely - UPSALA Ünv.
8- Ergin Opengin - Sorbonne Ãœnv. Doctorant
9- Prof. Dr. Celîlê Celîl - Viyana Kürt Araştırma Akademisi Başkanı
10- Ehmed Huseynî - Şair
11- Letif Helmet - Åžair/Yazar
12- Reşo Zilan - Paris Kürt Enstitüsü Kurmancî Grubu Başkanı
13- Yrd. Doç. Dr. Ferhad Pirbal - Hewlêr Güzel Sanatlar Koleji
14- Yrd. Doç. Dr. Halkawt Hakeem - INALCO Ünv. Doğu Dilleri ve Medeniyetleri Milli Enstitüsü Kürt Dili Bölümü Başkanı
15- Mueyyed Teyîb - Irak Meclisi Parlementeri, şair, yazar, yayıncı
16- Eskerê Boyîk - Araştırmacı /Yazar
17- Yrd. Doç. Bavê Naze - Duhok Ünv. Kürt Dili ve Edebiyatı Bölümü öğretim üyesi, romancı
18 - Roşan Lezgin - Yazar, çevirmen
19- Yılmaz Özdil - Sorbonne Ünv., doctorant, sinemacı
20- Arjen Arî-Araştırmacı /Yazar(Kürt Yazarlar Derneği)
21- Ronî War -Araştırmacı/Yazar(Kürt Yazarlar Derneği)
22- Feratê Dengizî-Araştırmacı/Yazar (Diyarbakır Kürt Dili Enstitüsü Başkanı)
23- Yrd. Doç. Dr. Behroz Şucaî (Shucai) - Duhok Ünv. öğretim üyesi
24- Ahmet Aras - Araştırmacı, yazar
25- M. Xalid Sadinî - Araştırmacı, yazar
26- İhsan Çölemerikli - Araştırmacı, yazar
27- Husên Arif -Yazar/Araştırmacı 
28- Kawa Nemîr  Yazar/Çevirmen
29- Yrd. Doç. Tahir Yaşar -Hakkari Üniversitesi / Hakkari Meslek Yüksekokulu  Müdürü